Müsibəti-Fəxrəddin (Vəzirov)/4-cü məclis
«Müsibəti-Fəxrəddin» silsiləsindən
Məzmunun bölmələrə ayrılması şərtidir.
Gözətçilərin yerləşdirilməsi və canlı əsir götürmək planı
Qaranlıq gecədə Şahmar bəy əlində tüfəng evin qabağındakı bağçada keşikçiləri yoxlamağa çıxmışdı.
O, hücum edənlərdən birini diri tutub şəhərdə məhkəməyə vermək, bununla da Rüstəm bəyi işə qarışdırıb ondan qurtulmaq istəyirdi.
Rüstəm bəy əvvəllər onun əmilərini də belə bir işə salmışdı. Çağırışa gələn Xəlil və Hacı Murad hələ heç kəsi görmədiklərini bildirdilər.
Hacı Murad köməkçisinə tapşırmışdı ki, gələnləri qəfil qışqırıqla çaşdırsın; özü isə fürsətdən istifadə edib birini yıxıb qollarını bağlayacaqdı. Şahmar keşikçilərə ayıq qalmağı, özlərini qorumağı və ot tayasına od vurulsa, mane olmamağı tapşırdı. Xəlil çəpər tərəfinin boş qaldığını deyib orada dayanmağı üzərinə götürdü; həmin yerdə adam tutmaq çətin olduğundan gələnə atəş açacağını bildirdi.
Vilayət həyatına baxışlar və Fəxrəddinin qan tökməmək tapşırığı
Bir az sonra ev sahibi Fəxrəddin bəy də əlində tüfəng bağçaya gəlmişdi.
O, özünü qorumaq üçün silah götürməyə məcbur qalmasından narazı idi. Şahmar ondan yerli həyatın Almaniyaya bənzəyib-bənzəmədiyini istehza ilə soruşdu. Fəxrəddin bir neçə gündür yuxusuz qaldıqlarını, evlərinin yandırılmasını və gülləyə tutulmasını gözlədiklərini söylədi. Şahmar isə onların bütün ömrünün belə keçdiyini deyib ona yatmağı məsləhət gördü.
Fəxrəddin getməzdən əvvəl heç kəsin yaralanmamasını istədi və Şahmara dönə-dönə qan tökməməyi tapşırdı:
Hərgah bir adama güllə dəysə, Şahmar, elə bil ki, o güllə mənim gözümə dəyib. Bax, Allah xatirinə, qan tökməyin, səy eləyin qaçsınlar, getsinlər.
Şahmar gələnlərin keşikçilərin ayıq olduğunu görüb qaçacaqlarını dedi və heç kəsin vurulmayacağına söz verdi. Fəxrəddin yenə xahişini təkrarlayıb getdi. Tək qalan Şahmar Rüstəm bəyin özünün ələ keçməsini arzuladı. Sonra qan tökməmək tapşırığından narazılıq etdi: düşmənləri vurmasalar, onların özlərini qıracaqlarını söyləyib bağçadan uzaqlaşdı.
Məhərrəmin Fəxrəddini öldürməyə əli gəlməməsi və Fərhadla mübahisəsi
Şahmar gedəndən az sonra silahlı Fərhad və Məhərrəm gizlicə bağçaya girmişdilər.
Məhərrəm nərdivanı çəpərə söykəmişdi. Onlar şam işığında kitab oxuyan Fəxrəddini gördülər. O, arada bir şəklə də baxırdı; Məhərrəm bunun Səadət xanımın şəkli olduğunu güman etdi.
Fərhad tutulmaqdan qorxaraq işi tez bitirib getmək istəyirdi. Məhərrəm isə qaranlıqda onları heç kəsin görməyəcəyini deyib yoldaşını saxlayır, gəncə tamaşa edirdi. Fərhadın tələsməsinə baxmayaraq, o, Fəxrəddinin gözəlliyini tərifləyib atəş açmaqdan imtina etdi:
Maşallah, afərin, həqiqətən gözəl oğlandır!..
<...>
Mənim əlim qurusun əgər belə cavana mənim əlim qalxsa. Heyf deyil? Adam gərək onda Allahsız olsun.
Fərhad özü atəş açmaq istəyəndə Məhərrəm buna qəti mane oldu, əlləri kəsilsə belə, onu dayandıracağını bildirdi. Fərhad onu bura gətirməsinin səbəbini soruşdu, sonra Cahangirə nə cavab verəcəyini xatırlatdı.
Məhərrəm bunun yoldaşının işi olmadığını dedi və atəş açmağa qoymayacağını təkrarladı. Fərhad onun özlərinə yoldaş olmadığını söyləyərək şübhəsini bildirdi, Məhərrəm isə etirazından əl çəkmədi.
Atışma, qaçanların təqibi və bir nəfərin ələ keçirilməsi
Kənardan tüfəng səsi eşidiləndə Fəxrəddin şamı söndürdü, Məhərrəm və Fərhad qaçdılar. Xəlil qaçanları dayanmağa çağırdı, Şahmar adamlarına onların yolunu kəsməyi əmr etdi. Qarşılıqlı hayqırıqlar arasında yenə atəş açıldı. Hacı Murad bir nəfəri tutduğunu xəbər verdi və tərpənsə, onu öldürəcəyi ilə hədələdi. Şahmar yaxınlaşıb tutulanın qollarını bağlamağı tapşırdı, sonra o birisinin harada olduğunu soruşdu. Xəlil onun aparıldığını bildirdi. Ardıcıl tüfəng səsləri uzaqlaşdı; tutulanın kimliyi və digərini kimin apardığı açıqlanmadı.