Müsibəti-Fəxrəddin (Vəzirov)/3-cü məclis
«Müsibəti-Fəxrəddin» silsiləsindən
Məzmunun bölmələrə ayrılması şərtidir.
Cahangir bəyin çarəsizliyi və Səadətə divanə məhəbbəti
Cahangir bəy bağçasında tüfənginə söykənib Səadət xanıma olan qarşılıqsız sevgisindən əzab çəkirdi.
Mal-dövlətini itirmiş, yeməkdən və rahatlıqdan kəsilmişdi. Təkbaşına dərdini dilə gətirdi:
Uf, belə ömür keçirməkdənsə ölüb qurtarmaq yaxşıdır... Allahın bir bəlasıdır ki, düşmüşəm: yemək yox, içmək yox, bir dəqiqə bir yerdə farağat oturmaq yox...
Qızın atası Rüstəm bəy evini möhkəm qoruduğundan onu qaçırmağa yaxın düşə bilmirdi.
Rəqibi Fəxrəddin bəyin gəlişi isə son ümidini də kəsmişdi.
Gecələr qızın yaşadığı tərəflərdə dolaşır, uzağa getsə də geri dönəcəyini bilirdi. Çıxış yolunu rəqibini öldürməkdə görürdü.
Dostların mübahisəsi və Cahangirin boşa çıxmış cəhdləri
Yoldaşları Fərhad və Məhərrəm bağçaya gəlib Cahangirin halına təəccübləndilər, onun yenə sevgi dərdi çəkdiyini anladılar.
Cahangir Fəxrəddinin qayıtması ilə ümidinin tükəndiyini söylədi. Məhərrəm şikayət etməkdənsə çarə axtarmağı, çarə tapılmasa dözməyi məsləhət gördü. Cahangir dərmanının insan qanı olduğunu bildirdi. Məhərrəm dostu üçün adam öldürməyə belə hazır olduğunu, amma bunun faydasına inanmadığını dedi. Fərhadın sualına cavab verən Cahangir qızın bütün xəbərlərinə rədd cavabı göndərdiyini danışdı.
Yolda qarşılaşanda da Səadət onu zor işlətmək fikrindən çəkindirmişdi. Cahangir qızın arxasınca baxıb ağlamışdı. Məhərrəm məsələni Rüstəm bəyə açmağı təklif etdi. Cahangir bunu da sınadığını bildirdi: ata savadlı qızının ona uyğun olmadığını demiş, başqa qız almağı təklif etmişdi. Mollalara, dərvişlərə, cadulara üz tutması da nəticəsiz qalmış, varını sərf etmişdi. Fərhad həm qızın, həm atasının razı olmadığını xatırlatdı. Cahangir isə dostlarından kömək istəyib onlardan başqa arxasının olmadığını dedi.
Fəxrəddinin öldürülməsi və Səadətin qaçırılması planlarının müzakirəsi
Məhərrəm hər iki evin qorunduğunu, Fəxrəddini öldürməyin də qızı razı salmayacağını dedi. Fərhad isə rəqibi həmin gecə öldürə biləcəyini, qaçırılan qızın sonradan razılaşacağını söylədi. Məhərrəm Fəxrəddinin iki güclü adamının olduğunu və Səadətə yaxınlaşmağın asan olmadığını xatırlatdı. Cahangir rəqibini öldürməyə gücünün çatdığını, lakin Səadətin çəkəcəyi əzabdan qorxduğu üçün əl saxladığını bildirdi.
Fərhad onun ziddiyyətli sözlərinə etiraz etdi. Cahangir başını itirdiyini deyib dostlarından özünü öldürmələrini istədi. Məhərrəm qətl əvəzinə qızın qaçırılmasını təklif etdi. Fərhad Fəxrəddin sağ qalsa işin düzəlməyəcəyini, Rüstəm bəyin əlindən qaçmalı olacaqlarını söylədi. Məhərrəm Rüstəm bəyin oğlu Mahmud bəyin Fəxrəddinin bacısı ilə evli olduğunu xatırlatdı.
Gülbahar xanım Mahmudun qaynının öldürülməsinə razı olmayacağını deyərək bu yolla Cahangirin işinin düzələcəyini sorğuladı.
O, nə qədər düşündüsə də, bu planın necə nəticə verəcəyini müəyyənləşdirə bilmədiyini dedi.
Köhnə yoldaşlıq borcu və hərəkətə keçmək qərarı
Cahangir Məhərrəmi etibarsızlıqda günahlandırıb keçmişi xatırlatdı. Yoldaşları qaçanda o, güllə altında geri dönərək yaralı Məhərrəmi belində daşımışdı. Başqa vaxt onu parça vasitəsilə həbsxana divarından çıxarıb uzağa aparmışdı. Meşədə üç ay yaralarını gündə iki dəfə açıb bağlamış, hamı dağılışanda yanında qalmışdı. İndi həmin yaxşılıqların unudulduğunu düşünürdü.
Məhərrəm köməkdən boyun qaçırmadığını, dostu üçün canını və malını verəcəyini söylədi. Yalnız nəticəsiz hərəkətə qarşı çıxdığını, Fəxrəddini öldürməyin fayda verməyəcəyini təkrarladı. Fərhad söhbəti kəsib dostlarını təhlükəli hazırlığa çağırdı:
Durun ayağa gedək rizliyək, bir-iki gündən sonra özümüzü vuraq əjdahalar içinə, ya onlara verən Allah, ya bizə; hər nə ola-ola... Ya Fəxrəddini öldürməyə, ya qızı qaçırmağa, vəssalam!.. <...>
Məhərrəm və Cahangir onunla getməyə razılaşdılar. Üçü də bağçadan çıxdı; Fəxrəddinin öldürülməsi və ya qızın qaçırılması hələ baş verməmişdi.