Müsibəti-Fəxrəddin (Vəzirov)/1-ci məclis
«Müsibəti-Fəxrəddin» silsiləsindən
İcmalın bölmələrə ayrılması şərtidir.
Rüstəm bəyin keçmişdə törətdiyi əməllər və Fəxrəddinə intiqam qərarı
Azərbaycanda bir bəy evinin Avropa üslubunda bəzədilmiş otağında, axşamdan əvvəl Rüstəm bəy tək oturmuşdu.
O, əvvəllər rəqiblərinin evlərini dağıtdığını, yandırdığını yada salmışdı. Düşməni Heydər bəyi öldürtdüyünü, onun qızını zorla oğluna aldığını, qardaşlarını isə vilayətdən uzaqlaşdırdığını xatırlamışdı.
Heydər bəy onun oğlu Rəşid bəyi öldürmüşdü.
Rüstəm bəy indi də düşməninin geri qayıtmış oğlunu öldürməklə qisas almağa and içmişdi.
Fəxrəddinin xeyirxahlığına baxmayaraq Əhməd və Vəlinin intiqam andı
Rüstəm bəy silahlı nökərləri Əhməd və Vəlini çağırmışdı.
Onlar Heydər bəyin oğlu Fəxrəddin bəyin mülayimliyindən, kəndlilər üçün xəstəxana və məktəb açıb həkim və mama gətirməsindən danışmışdılar.
Rüstəm bəy Fəxrəddini oğlunun qanına əvəz saymışdı:
Nə qədər Fəxrəddin gözəl olsa, nə qədər kamallı, ağıllı olsa, mənə bir elə artıq xoşdur, çünki onu qəza oğlumun qanına layiq əvəz göndərib və mənim üçün məqami-intiqam.
Nökərlər Rəşidin ölüm gecəsindəki qisas andını təzələmişdilər. Rüstəm bəy onlara tələsməməyi, susub göstəriş gözləməyi tapşırmışdı.
Mahmudun zülmə etirazı və Rüstəm bəyin evi yandırmaq planı
Nökərlər gedəndən sonra Rüstəm bəy oğlu Mahmud bəyi çağırmışdı.
Rüstəm bəy qisas almayan oğlunu ailədən silməyi düşünmüşdü. Mahmud gələndə atası ondan arvadı Gülbahar xanımı evdən göndərməyi tələb etmişdi.
Atası vaxtilə onu Mahmudun sevgisinə görə zorla gətirdiyini demişdi. Mahmud həmin sevginin yeni zülmə mane olmasını istəmişdi. Rüstəm bəy razılaşmayıb qisas tələb etmişdi. Mahmud Fəxrəddinin qətl vaxtı burada olmadığını deyib atasına yalvarmışdı:
İnanın, ata, Rəşid bəyin müsibəti necə ki, sizə rahatlıq vermir, elə də mənim özümə. Ancaq, ata, Allah xatirinə məni vadar eləməyin nahaq qan tökməyə və zülm etməyə...
Atası onu arvadının təsirinə düşməkdə qınayıb qovmuşdu. Mahmud bu yolun öz evlərinə fəlakət gətirəcəyini söyləyərək getmişdi. Rüstəm bəy isə nökərləri və başqa silahlılarla gecə düşmənin evini, ot tayalarını yandırıb çölə çıxanları güllələməyi planlaşdırmışdı.
Gülbahar və Səadətin qırğın planından xəbər tutması
Gülbahar eşitdiyi hücum planından dəhşətə gəlib ağlamışdı. Qardaşlarını necə xəbərdar edəcəyini bilməmişdi. Yanına gələn Səadət xanıma başlarına yeni fəlakət gəldiyini demişdi.
O, ailələr arasındakı düşmənçiliyi, atasının Rəşidi, Rüstəm bəyin isə atasını öldürməsini xatırladıb Fəxrəddinin nə günahı olduğunu soruşmuşdu. Qardaşının Almaniyadan qayıtmasından üç ay keçmədiyini, hələ onu görmədiyini bildirmişdi. Gecə evlərinə od vurub qaçanları güllələmək istədiklərini danışmışdı.
Səadət ağlamaq əvəzinə çıxış yolu düşünməyi lazım bilmişdi. Gülbahar özü xəbər aparmaq istəsə də, onu saxlamışdı.
Hürünün Fəxrəddinə gizli xəbər aparmaq hazırlığı və Mahmudun müdaxilə vədi
Səadət Hürü nənəni çağırmışdı.
Gülbaharı əmizdirən, Fəxrəddini böyüdən dayə köməyə razılaşmışdı. Səadət hücum planını, köməyə başqa bir bəyin də çağırılacağını gizlicə yalnız Fəxrəddinə çatdırmağı tapşırmışdı. Atası bilsə, əvvəl onları öldürə bilərdi.
Səadət Fəxrəddinin vilayətdən getməsini, amma əvvəl onu görməsini istəmişdi. Beş il yolunu gözlədiyini, yenə ayrılığa dözəcəyini, təki onun sağ qalmasını bildirmişdi. Hürü sirri qorumağa söz verib hamı yatandan sonra kişi paltarında yola çıxmağı qərarlaşdırmışdı.
Gülbahar dayəni minnətdarlıqla öpmək istəmişdi. Hürü Fəxrəddinin Səadəti illərlə oxutduğunu deyərək Rüstəm bəyi qınamışdı. Gələn Mahmud plandan xəbərdar olduğunu, buna mane olacağını söyləmişdi.
Səadət atasına mane olmağı, Gülbahar isə qardaşlarını qorumağı istəmişdi. Mahmud hücuma imkan verməyəcəyini, adamlar getsələr, özü də gedib zərərin qarşısını alacağını demişdi. Hürü Fəxrəddinə zərər dəysə, bu evi yandıracağını söyləmişdi. Mahmud atasının danışıb yorulacağını, sonra sakitləşəcəyini deyib bacısı ilə arvadını qucaqlayaraq bağçaya aparmışdı.