Bomba (Haqverdiyev)
Məzmunun bölmələrə ayrılması şərtidir.
Kərbəlayi Zalın polis xidməti və arvadının təklifləri
Bir şəhərdə, ehtimal ki, çar hakimiyyəti dövründə, Kərbəlayi Zal iyirmi beş ildən artıq polis kimi xidmət etmişdi.
Arvadı qılıncı və papağı ona yaraşdırmır, işi buraxıb baqqal dükanı açmağı məsləhət görürdü.
Əri razılaşmayıb yaxınlaşan təqaüdünü əsas gətirirdi:
- Arvad, sən hökümətin ləzzətini anlamırsan, Əgər səni qorodovoy eyləyələr, min il qulluqdan çıxmazsan; bir də, mən iyirmi beş ildən artıqdır ki, polis qulluğundayam. Bir-iki ildən sonra pensiyəm çıxacaq.
O, təqaüdə çıxdıqdan sonra arvadı ilə rahat yaşayacaqlarını söyləyirdi. Bundan sonra arvadı da sakitləşir, qərarı ərinin özünə buraxıb söhbəti bitirirdi.
Pristavın iradı və Kərbəlayi Zalın narahat gecəsi
Bir gün polis rəisi Pristav Kərbəlayi Zalı idarədə yanına çağırıb işindən narazı olduğunu bildirmişdi.
O, təcrübəli işçisini Rusiyadan yenicə gəlmiş bir polislə müqayisə etmişdi:
- Kərbəlayi Zal, səndən narazıyam. Sən köhnə, dünya görmüş qorodovoysan. Bununla belə, dünən Rusiyadan gəlmiş qorodovoy, görürsən, bomba tapır, tüfəng tapır, patron tapır...
Rəis həmin polisin tapdıqları ilə həm özünü, həm də rəhbərini razı saldığını söyləmişdi. Kərbəlayi Zalın isə sınıq balta belə tapmadığını demiş, onu ya rüşvət almaqda, ya da qocalıb işə yaramamaqda günahlandırmışdı. Belə davam etsə, birgə işləyə bilməyəcəklərini bildirmişdi.
Bu sözlərdən sarsılan Kərbəlayi Zal axşam evə kefsiz qayıtmışdı. Arvadına yalnız başının ağrıdığını demişdi. Abgüştdən bir-iki tikə yemiş, yata bilməmiş, axırda çay içib gecə növbəsinə getmişdi.
Şübhəli çuvallar və bomba xəbərinin yayılması
Kərbəlayi Zal Qanlı və Zavallı küçələrinin küncündə dayanıb rəisinin sözlərini düşünürdü. Gecə yarısından xeyli sonra nalbənd usta Feyzullanın qapısında yedəyində at olan bir kişini gördü.
Atın üstündə içi girdə əşyalarla dolu iki çuval vardı. Gələn kişi ilə ev sahibi çuvalları ehtiyatla endirib içəri apardılar, sonra atı da həyətə çəkib qapını bağladılar. Kərbəlayi Zal gecənin bu vaxtında gətirilən girdə əşyaları təhlükəli saydı və nəhayət özünü göstərə biləcəyinə sevindi. Fit çalıb yaxınlıqdakı həmkarı Patapı çağırdı.
Ona evə bomba gətirildiyini xəbər verdi. Xəbər bir polisdən sahə nəzarətçisinə, oradan pristava, şəhər rəisinə və jandarm rəhbərinə çatdırıldı. Yarım saatdan sonra əsgərlər, kazaklar və polislər nalbəndin evini mühasirəyə aldılar.
Feyzullanın evində axtarış və qarpızların aşkarlanması
Qapını döyəndə usta Feyzulla çıxıb gələnlərin kim olduğunu soruşdu. Ondan qapını açmağı tələb etdilər. Qarşısındakı adamları görən ev sahibi qorxudan danışa bilmədi, sonra güclə gəlişlərinin səbəbini soruşdu. Ona susmağı əmr edib evdə axtarış aparılacağını bildirdilər. Gecə basqını bütün ailəni qorxuya salmışdı:
Kecə yarısı Feyzullanın arvadını, uşaqlarını ürəkqopma azarına salıb, evin altını üstünə çevirdilər. heç zad tapa bilmədilər. Axırda otaqların birinə girib gördülər küncə iki çuval qoyulub.
Otaqdakı çuvalları görən Kərbəlayi Zal dərhal onların bomba olduğunu qışqırdı. Gələnlər çuvalların ətrafına toplaşdılar, lakin heç kəs yaxınlaşmağa cəsarət etmədi. Çuvalların açılacağı halda partlayış baş verəcəyindən və hamının həlak olacağından qorxurdular.
Feyzullanı qolları bağlı halda kənarda saxlayırdılar. Evində şübhəli bir şey tapılmadığını görən usta cəsarətləndi. O, məmurlardan çuvallardan nə üçün qorxduqlarını soruşdu, əllərini açmağa icazə vermələrini istədi. İçindəkiləri bir-bir çıxarıb göstərə biləcəyini bildirdi.
Qollarını açdılar. Feyzulla çuvallara yaxınlaşıb ağızlarını açdı və birindən beş qarpız çıxartdı. O biri çuvalda da qarpızdan başqa heç nə yox idi. Səhər Kərbəlayi Zalı polis xidmətindən çıxardılar.